Theo các doanh gia, giá cá sấu giảm mạnh do hoạt động mua bán Trung Quốc (tiêu thụ hơn 90% lượng cá sấu VN) hiện không còn ăn hàng phổ thông. Dường như đó, hoạt động xuất khẩu cá sấu bằng trục đường chính ngạch chẳng phải tiện lợi.

Càng nuôi càng lỗ

Chỉ chúng tôi xem trại nuôi với hơn 100 con cá sấu, bà Ngô Thị Nhài (Vĩnh Cửu, Đồng Nai) cho biết hai năm trước, khi thấy giá cá sấu tăng lên và lại dễ nuôi, mái nhà bà quyết định bán bạn hữu heo gom tiền mua cá sấu giống về nuôi.

Thế nhưng giá cá sấu liên tục giảm mạnh, càng nuôi càng lỗ.

Tháng trước, lái buôn hỏi tìm với giá 75.000 đồng/kg, mái ấm bà không bán bởi hi vọng giá tăng quay về. Nhưng không những không tăng, hiện giá cá sấu chỉ còn 60.000 đồng/kg mà vẫn khó bán.

“Sau nhị năm với tổng chi phí con giống và giải khát lên tới 1,8 triệu đồng/con, nhưng đến nay nếu như bán ra chỉ thu được xấp xỉ... 800.000 đồng/con, lỗ hơn trăm triệu đồng. Nhưng chắc tui cũng phải bán vì không còn gì có thể bán để trả nợ, mà để nuôi càng thua lỗ thêm” - bà Nhài than.

Tìm hiểu: Thoát hàm cá sấu, ngựa vằn gục ngã dưới vuốt báo đốm

Cũng trong công đoạn giá cá sấu làm thịt lên đến 200.000 đồng/kg bí quyết nay nhị năm, ông Đinh Phước Hải (Bình Lợi, Bình Chánh, TP.HCM) quyết định mượn cả tỉ đồng mở rộng nông trại với hơn 30 chuồng, nuôi khoảng 3.000 con.

Tất nhiên, hi vọng làm cho giàu bằng nghề nuôi cá sấu của mái nhà ông Hải tan thành mây khói khi giá cá sấu liên tục giảm mạnh, mới năm trước còn có giá 100.000 đồng/kg thì đến nay chỉ còn 60.000 đồng/kg.

“Cứ thấy giá cá rớt mỗi ngày mà xót cả ruột. Tôi bán khoảng 1.000 con, chịu lỗ 500-600 triệu tiền việt, nhưng nếu tiếp diễn nuôi có khi còn lỗ nặng hơn do chi phí để mắt rất lớn” - ông Hải nói.

Số cá còn lại trong trại lên tới 2.000 con, ông Hải dự tính phải bán trong mai đây vì không kham nổi tiền quà bánh lên đến cả trăm triệu tiền việt/bốn tuần.

Theo ông Hải, tiền giống cá sấu khoảng 550.000 đồng/con, ăn uống và thuốc cho cá khoảng 700.000 đồng/con nuôi trong nhì năm, tính ra tổng chi phí cho mỗi con cá sấu (có trọng lượng trung bình 12kg/con) vào khoảng 1,3 triệu tiền việt/con.

Với tầm giá 60.000-65.000 đồng/kg hiện giờ, người nuôi lỗ 500.000-600.000 đồng/con chưa tính tiền công chăm bẵm, điện, nước...

Mặc dù vậy, chẳng hề bạn nào cũng bán được cá sấu dù giá giảm mạnh. Ông Nguyễn Hữu Hướng (Hiếu Liêm, Vĩnh Cửu, Đồng Nai) - chủ cộng đồng cá sấu 50 con - cho nhân thức đã địa chỉ với cả chục thương nhân suốt ba tháng qua nhưng khách hàng nào cũng hẹn đến hứa hẹn lui rồi mất tăm.

“Cá sấu nuôi hơn ba năm nên mỗi con nặng 35-40kg và bị xếp vào loại 2, 3 nên họ chỉ trả 50.000 đồng/kg. Với giá này tôi lỗ 1,5 triệu tiền việt/con. Khổ nỗi dù chấp thuận bán nhưng đầu năm đến giờ cả chục mai dong cứ hứa hẹn đến hứa hẹn lui rồi lặn luôn” - ông Hướng than.

Lại “chết” với hoạt động mua bán China

Theo tìm hiểu của chúng tôi, sau khi giá cá sấu bị đẩy lên 200.000 đồng/kg cách nay nhị năm, hàng loạt người dân tại các địa phương đua nhau đầu tư nuôi cá sấu. Và khoảng 90% lượng cá sấu của VN trong những năm qua đều được xuất qua Trung Quốc chủ yếu bằng con đường tiểu ngạch.

Đương nhiên khi hoạt động mua bán này chậm rì rì ăn hàng vì đa dạng nguyên do, giá cá sấu mở màn giảm mạnh và ứ đọng phổ biến. Tại một vài địa phương khu vực ĐBSCL, số lượng cá sấu hiện đang tồn đọng lên đến hàng trăm ngàn con.

Tại Đồng Nai, theo Chi cục Kiểm lâm thức giấc, hiện trong gần 200.000 con cá sấu chứng nhận nuôi trên khu vực thì chỉ khoảng 25% bán được và số đông giá niêm yết dưới 70.000 đồng/kg.

Ông Tôn Thất Hưng, giám đốc Công ty cá sấu Hoa Cà (TP.HCM), cho nhân thức đây là giá bán thấp nhất từ trước tới nay, nên ngay cả người nuôi tốt nhất cũng bị lỗ 30.000-40.000 đồng/kg.

Bà Nguyễn Thị Lan - doanh gia chuyên mua cá sấu tại Sa Đéc (Đồng Tháp), từng xuất hơn 1.000 con cá sấu sang

China trong năm trước bằng tuyến đường tiểu ngạch - công nhận trong khoảng đầu năm tới nay rất ít thương buôn xuất được qua thị trường này bằng con đường tiểu ngạch quen thuộc, hàng loạt thương buôn đã phải chuyển nghề.

Ngoài nguyên do bị tổ chức quản lý VN giải quyết nếu như không đáp ứng các điều kiện, việc xuất cá sấu bằng trục đường tiểu ngạch cũng bị những mai mối chính bên Trung Quốc thao túng.

“Một vài dắt mối lớn Trung Quốc cấu kết với nhau, tạo đội chân rết đến tận hộ nuôi tại VN gom mua và cam đoan chỉ tậu hàng của những chân rết này. Doanh gia Việt bị tiến công bật vì không nhân thức bán cho bạn nào, nên chỉ còn người Trung Quốc tung hoành” - bà Lan chắc chắn.

Ngoài ra đó, theo bà Lan, việc xuất khẩu chính ngạch cũng gặp rộng rãi trở ngại do việc cấp giấy phép xuất rất đủng đỉnh. “Dù đã gửi đơn xin giấy phép xuất 2.000 con qua TQuốc nhưng đầu năm đến nay tôi vẫn chưa được cấp, nguy cơ phải đền bù thích hợp đồng” - bà Lan nói.

Trao đổi với chúng tôi, ông Lâm Tùng Quế, giám đốc Trọng điểm cứu hộ động vật hoang dã (thuộc Chi cục Kiểm lâm TP.HCM), cho nhân thức việc giải quyết cấp phép xuất khẩu chính ngạch đối với cá sấu chậm rì rì nhất trong vòng một tuần, nhưng việc bảo đảm được yếu tố kiện để xuất khẩu không hề là điều thuận lợi.

Do nằm trong danh mục động vật hoang dại, cá sấu VN chịu quản lý tầm thường của công ty cấp phép quốc tế.

“Muốn được cấp giấy phép xuất khẩu phải thỏa 14 vấn đề kiện của công ty này. Trong đó yếu tố kiện tiên quyết là trại nuôi phải có tuổi đời từ 14 năm trở lên, đồng nghĩa với việc cá xuất bán phải là con của cá thế hệ F2, trong khi cả nước mới chỉ có chín đơn vị đáp ứng được điều kiện này” - ông Quế nói.

Số trại nuôi cá sấu giảm mạnh

Theo Chi cục Kiểm lâm thức giấc Đồng Nai, cuối năm 2014 toàn tỉnh giấc chỉ có 229 trại nuôi cá sấu nhưng hiện đã có 431 trại, lượng cá sấu cũng tăng vọt trong khoảng 127.000 con lên gần 200.000 con. Nếu như tính từ năm 2011 thì lượng cá sấu tăng lên gấp 3,5 lần.

Đương nhiên, số trại nuôi cá sấu đã mở đầu giảm và sẽ giảm mạnh trong năm tới do phổ quát người nuôi thua lỗ, bỏ chuồng. Tại TP.HCM, theo ông Quế, số trại nuôi cá sấu cũng đang có khuynh hướng giảm mạnh, hiện chỉ còn 40 trại so với 51 trại nuôi vào đầu năm và kĩ năng năm đến chỉ còn 25-30 trại do bị thua lỗ.

Nguyễn Trí / Theo Tuổi xanh

Xem thêm: Báo Mới 24h